Bản Hồ là một điểm dừng chân nổi tiếng của Sapa nói riêng, vùng Tây Bắc nói chung. Nơi đây không chỉ có phong cảnh và khí hậu tuyệt vời mà còn có văn hóa đặc sắc của các dân tộc.
Đến Sa Pa, có một bản làng mà không một du khách nước ngoài nào trước
khi rời khỏi mà không để lại những dòng lưu bút đầy xúc động, bởi ngoài
cảnh sắc thiên nhiên vô cùng quyến rũ cùng những phong tục tập quán được
gìn giữ lâu đời, người dân nơi đây còn vô cùng thân thiện và mến khách,
đó chính là Bản Hồ.
Tuy không có được lợi thế gần trung tâm du lịch như các bản làng khác ở
Sa Pa nhưng Bản Hồ lại có khung cảnh thiên nhiên kỳ vĩ, những thác,
ghềnh nhuốm màu huyền thoại và nhiều di sản văn hoá độc đáo khác. Trong
những năm gần đây, Bản Hồ đã tích cực khai thác thế mạnh về du lịch, thu
hút hàng nghìn du khách mỗi năm và trở thành một trong những địa bàn du
lịch trọng điểm của huyện Sa Pa.
Xã Bản Hồ (huyện Sa Pa, tỉnh Lào Cai) nằm cách trung tâm thị trấn Sa Pa
gần 30km về phía tây nam. Nép mình bên dãy Hoàng Liên Sơn hùng vỹ và soi
bóng xuống dòng suối Mường Hoa thơ mộng đã tạo nên cảnh sắc hữu tình
cho Bản Hồ.
Khi đến Bản Hồ, du khách sẽ không khỏi ngỡ ngàng trước một màu xanh mướt
ngút tầm mắt của lúa nương trên những ô ruộng bậc thang, bao quanh là
những quả đồi và hòa lẫn trong đó là những nếp nhà của người dân tộc nằm
rải rác dọc hai bờ suối. Bản Hồ có trung tâm là thôn Bản Dền, nơi gặp
gỡ của hai dòng suối Mường Hoa và La Ve.
Theo truyền thuyết, có đôi trai gái quen nhau trong một đêm chợ tình ở
Sa Pa. Chàng trai là người Tày ở Bản Dền vốn mồ côi từ nhỏ, còn cô gái
là người Giáy ở Bản Tả Van. Họ yêu nhau tha thiết nhưng chàng trai thì
nghèo quá không đủ sính lễ đến hỏi cưới cô gái. Họ thường hẹn nhau bên
bờ suối Mường Hoa để tình tự. Một hôm, trời mưa tầm tã, nhưng nhớ bạn
tình chàng trai vẫn ngược dòng suối lên gặp người yêu ở Nậm Nà (cuối Tả
Van ngày nay), họ bên nhau tình tự mãi mà không hay tai hoạ đang ập
xuống. Thần nước ào đến bất ngờ kéo văng cô gái ra khỏi tay người yêu
nhấn vào dòng nước đỏ gầm rú.
Chàng trai hốt hoảng nhảy theo nhưng mất dấu người yêu. Đau lòng và hận
thần nước khôn xiết, ngày ngày chàng lên núi Hoàng Liên Sơn khuân đá về
lấp dòng suối. Ngọn núi đá chắn giữa dòng suối Mường Hoa ngày càng cao
theo nỗi nhớ nhung và buồn bã của chàng trai. Suối Mường Hoa bị tách làm
đôi quấn quanh Bản Dền, rả rích đêm ngày như tiếng đàn gọi bạn của
chàng trai từ khi đó.
Khác với dòng Mường Hoa ngày ngày phải mang nước đến cho hàng chục bản
làng - nơi mà nó chảy qua, dòng La Ve chảy về Bản Dền từ trong tận núi
cao rừng thẳm. Có lẽ vì thế mà nó cũng đẹp hơn và bí ẩn hơn và trong
hơn.
Trong khu vực Bản Hồ, ngoài hai dòng suối Mường Hoa và La Ve, còn có một
loạt những dòng suối, con thác khác như: Cá Nhảy, Séo Trung Hồ… là
những nơi lôi cuốn sự đam mê, khám phá thiên nhiên thơ mộng của du
khách. Ngoài dòng suối, con thác Bản Hồ còn có những cung đường núi đồi
quanh co, uốn lượn.
Đến với Bản Hồ du khách không chỉ được chiêm ngưỡng phong cảnh thiên
nhiên hữu tình, không gian thoáng đãng nên thơ, kiến trúc độc đáo từ
những ngôi nhà sàn gỗ gắn bó lâu đời với cuộc sống của người dân tộc mà
còn được sống trong môi trường du lịch thân thiện, đầm ấm và cùng tham
gia vào các sinh hoạt cộng đồng.
Buổi sáng, du khách sẽ được hướng dẫn tham quan vườn quốc gia Hoàng
Liên, nơi có chủng thực vật, động vật vô cùng phong phú. Vì khí hậu ở
Bản Hồ ấm hơn Sa Pa (trung bình từ 18 - 25OC) nên buổi trưa từ trong
rừng ra du khách đã có thể hòa mình vào dòng suối Lave, ngắm thác Đá
Nhảy hùng vĩ, bọt tung trắng xóa.
Sau buổi cơm trưa, chủ nhà mến khách sẽ đưa du khách đến thôn của người
Dao Đỏ trên núi cao để tắm lá thuốc. Dù đoạn đường có xa và đôi chân có
mỏi rã rời vì phải đi bộ thì bạn cũng đừng bỏ lỡ cơ hội có một không hai
này. Lá thuốc có 18 vị, người Dao phải đi lấy tận trên rừng. Sau khi
phơi khô, sao vàng rồi hạ thổ mới có thể dùng được. Được biết đây là bài
thuốc gia truyền chỉ có người Dao mới biết và đã được Viện Y học cổ
truyền Việt Nam thẩm định.
Khi mặt trời xuống núi, du khách sẽ được đi dạo một vòng quanh bản, đến
những nhà dân xem dệt thổ cẩm và có thể mua cho mình một tấm . Vào những
tối cuối tuần ở bản Hồ, du khách có thể đến các nhà sàn văn hóa vui
chơi ca hát cùng người dân bản địa. Mỗi dân tộc sẽ mang đến sắc màu khác
nhau qua những trò chơi, điệu múa và những món ăn độc đáo mà du khách
sẽ còn nhớ mãi.